پرینت

تصویر ذهنی کودکان از منظر خیابانهای شهری

نوشته شده توسط علی اسدپور on . Posted in Articles-UL

تصویر ذهنی کودکان از منظر خیابان‌های شهری

علی اسدپور*، استادیار دانشگاه هنر شیراز، فارس، ایران.

پریا برزگر،دانشجوی کارشناسی ارشدمعماری، مؤسسه آموزش عالی آپادانا، فارس، ایران.

نیلوفر کشاورزی،دانشجوی کارشناسی ارشد معماری، مؤسسه آموزش عالی آپادانا، فارس، ایران.

 

چکیده

 

خیابان به لحاظ ساختاری و محتوایی بخش مهمی از انتظام فضایی شهر را تشکیل می‌دهد. منظر خیابان همچون منظر شهری واجد ابعاد عینی و ذهنی است. از سویی کودکان که موضوع مهمی در مطالعات محیطی در چند دهه‌ی گذشته بوده‌اند، به سبب مقیاس ذهنی و جسمی متفاوتی که با بزرگ‌سالان دارند، تصویر ذهنی متفاوتی از خیابان خواهند داشت که موضوع پرداخته ‌شده‌ای نیست. بنابراین هدف این پژوهش شناسایی عوامل کالبدی (عناصر و اجزاء) و غیر کالبدی (رفتارها، رویدادها و خاطره‌ها) مؤثر در تصویر ذهنی کودکان 5 تا 7 سال از منظر خیابان‌های شهری شیراز است که این کار از نظر موضوع پژوهش (خیابان) و توجه به کودکان ایرانی در تحقیق نوآورانه است. روش‌شناسی این پژوهش مبتنی بر راهبردهای همبستگی و کیفی است. تصاویر ذهنی با تکنیک «نقشه‌های کروکی‌وار» (ترسیم کودکان) که از دسته روش‌های طراحی- ترسیمی (زایشی) هستند استخراج شده است. مزیت این روش همانا فراهم آوردن زمینه‌ای برای بیان‌های غیر کلامی است که کودکان را فعال و خلاق می‌نماید. در مجموع 118 نقاشی با این روش گردآمده که ضمن تحلیل توصیفی آماری به روش تحلیل عاملی اکتشافی نیز با نرم افزار SPSS نسخه 22 مورد واکاوی قرار گرفتند. ترسیم‌ها که با راهنمایی مربیان خوانش شدند، در بیشتر موارد خیابانی مستقیم را نشان می‌دهند. گونه‌شناسی عناصر کالبدی ساختار خیابان اولویت ترسیم خودرو، خط‌کشی خیابان و چراغ‌راهنما را نشان می‌دهد. از میان عناصر و عوامل طبیعی، خورشید و ابر بیشترین فراوانی را داشتند. ترسیم انسان بیش از انواع موجودات زنده بوده است. اغلب ساختمان‌های ترسیم‌شده نیز از گونه بلند‌مرتبه بودند. درکل میزان گوناگونی رنگ‌ها و جزئیات، اندک ارزیابی گردید و بیشترین اغراق در ترسیم به ترتیب از آنِ خودرو، چراغ راهنمایی و انسان بود. تحلیل عاملی سنجه‌ها در کل 6 عامل را در تشکیل تصویر ذهنی کودکان شناسایی نمودند که به ترتیب عبارتند از: «طبیعت و بازی»، «مقررات خیابان»، «طبیعت آسمان»، «ساختار خیابان»، «منظر شهر» و «ساختار تقاطع». در کل عواملی که به هندسه، ساختار و نظم حاکم بر خیابان مربوط بودند، بیشترین فراوانی را در تصویر ذهنی کودکان دارند. فقدان فعالیت‌های انتخابی و اجتماعی در ترسیم‌ها بیانگر ضعف خیابان‌های شهرهای کشور در تحقق رویدادها است که کاهش سرزندگی را در پی داشته است.

واژگان کلیدی: تصویر ذهنی، نقشه‌های کروکی‌وار، منظر خیابان‌، طبیعت و بازی، طبیعت آسمان


*نویسنده مسئول

 

 

پیوست ها:
دانلود این فایل (URBS_Volume 6_Issue 24_Pages 27-40.pdf)اصل مقاله[Download ]923 kB
پرینت

تطبيق شاخص هاي پدافند غيرعامل با الزامات منشور حفاظت از نواحيِ شهريِ تاريخيِ واشنگتن (نمونه موردي: محله تاريخي فهادان يزد)

نوشته شده توسط علی اسدپور on . Posted in Articles-UL

 هاجر اسدپور1 ، علی اسدپور2
1. دانشجوی کارشناسی ارشد طراحی شهری، دانشگاه یزد، یزد، ایران.
2. دکتری معماری منظر، استادیار دانشگاه هنر شیراز، فارس، ایران.
این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید .i


پدافند غیرعامل با تأکید بر مدیریت پیش از بحران، مجموعه اقداماتی را نه تنها در مقابل حملات احتمالی بلکه در مقابل سوانح طبیعی، جهت کاهش آسیبپذیری دنبال میکند. از عوامل آسیبپذیری بافتهای تاریخی میتوان به کیفیت ابنیه، عرض کم معابرِ دسترسی و کمبود فضای باز مورد نیاز جهت اسکان و کمکرسانی در زمان وقوع حوادث اشاره کرد. محدوده بافت تاریخی یزد از محلات مختلفی شکل گرفته و محله فهادان اصلیترین محله قدیمی یزد با مساحت 114.3هکتار با 12زیرمحله در حدفاصل خیابانهای امام خمینی(ره)، قیام، سیدگل سرخ و فهادان واقع شده است. پژوهش پیش روی سعی دارد تا با تکیه بر اصول پدافند غیرعامل به تحلیل موارد اشاره شده در منشور حفاظت شهرها و مناطق شهری تاریخی(منشور واشنگتن) در این محله بپردازد. منشور واشنگتن که در سال 1987به تصویب رسیده است به تعریف اصول، اهداف، و روشهای ضروری برای حفاظت از شهرها و مناطق شهری تاریخی میپردازد. اطلاعات مورد نیاز جهت بررسی با مطالعات کتابخانهای و پیمایش میدانی جمعآوری شدهاند. روش پژوهش ترکیبی شامل راهبرد کیفی و مورد پژوهی است. در گام نخست مؤلفهها و شاخصهای پدافند غیر عامل در بافت تاریخی موجود محله فهادان مورد سنجش و ارزیابی قرار گرفته است و پس از آن معیارهای مورد نظر منشور واشنگتن در خصوص حفاظت از بافت تاریخی شهری نیز دستهبندی و با نتایج بخش پیشین مورد مقایسه قرار گرفتهاند. در این راستا راهبردهایی (تدافعی، تهاجمی، محافظهکارانه و رقابتی) جهت کاهش آسیبپذیری محله مطرح شده است. که اغلب راهبردها بعد کاربری، بعد از آن بعد کالبدی، ادراکی و دسترسی را پوشش میدهند. در انتها به این نتیجه میتوان رسید که برای حفاظت از محله فهادان بکارگیری اصول اشاره شده در منشور واشنگتن الزامی است لیکن این اصول در اغلب موارد با الزامات پدافند غیرعامل مغایرت ندارد صرفاً باید آنها را توأمان و موازی هم پیش برد تا علاوه بر حفاظت، بافت تاریخی در برابر بلایای غیرمترقبه نیز ایمن باشد. در بند مقاومسازی نباید هویّت بافت و الگوهای موجود آن دستخوش تغییر شود و صرفاً میتوان از کاربریهای مخروبه برای ایجاد فضاهای باز در بافت استفاده کرد و امکان تخریب در بافت وجود ندارد.

کلمات کلیدی: پدافند غیرعامل، حفاظت، محله فهادان، منشور واشنگتن، بافت تاریخی.


اسدپور، هاجر، اسدپور، علی (1396). «تطبيق شاخص هاي پدافند غيرعامل با الزامات منشور حفاظت از نواحيِ شهريِ تاريخيِ واشنگتن (نمونه موردي: محله تاريخي فهادان يزد)»، سومين همايش ملي پدافند غيرعامل در عمران، معماري و توسعه شهري پايدار، دانشگاه شیراز (25 و 26 مهر ماه 1396).


پیوست ها:
دانلود این فایل (HN10100430025_FT_170731111339.pdf)اصل مقاله[Download ]1152 kB
پرینت

تحلیل کاشی‌کاری‌های منظره‌پردازانه‌ در نماسازی دورۀ پهلوی اول (محور منتهی به ورودی کنونی بازار وکیل شیراز)

نوشته شده توسط علی اسدپور on . Posted in Articles-UL

تحلیل کاشی‌کاری‌های منظره‌پردازانه‌ در نماسازی دورۀ پهلوی اول

(محور منتهی به ورودی کنونی بازار وکیل شیراز)

علی اسدپور

گروه معماری داخلی، استادیار دانشگاه هنر شیراز، فارس، ایران.

نویسنده مسئول: این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

خلاصه

معماری و تزئینات وابسته به آن در سیمای معابر ساخته شده در اوایل دوران پهلوی اول همچنان به نیای قاجاری خود وابستگی‌هایی داشته‌اند. این موضوع در مداخلاتی که در سال‌ 1314 یا 1315 در محدودۀ بازار وکیل شیراز رخ داده نیز قابل مشاهده است که کمتر موضوع پرداخته شده‌ای است. پژوهش حاضر با روش کیفی در رویکردی توصیفی- تحلیلی به موضوع کاشی‌کاری‌های منظره‌پردازانه در معبر منتهی به ورودی کنونی بازار وکیل می‌پردازد. از این روی درپی شناخت عناصر ساختاری (ترکیب‌بندی) کاشی‌کاری‌های جدارۀ حدفاصل خیابان طالقانی تا ورودی کنونی بازار وکیل در دوره پهلوی اول است و به تحلیل و شناخت مضامین کاشی‌کاری‌های یاد شده می‌پردازد. نتایج حاصل نشان دادند که به طور کلی 3 دسته کاشی‌کاری منظره‌پردازانه در این محدوده قابل شناسایی هستند؛ الف) کاشی‌کاری‌های با مضمون شکار که بیشترین شمار مجالس نقش‌شده را شامل می‌شوند. شکار شیر، ببر، آهو، غزال، خرگوش با شکارچیانی به صورت پیاده یا سواره (اسب و فیل) و ابزارهایی مانند تفنگ، اسلحه کمری، نیزه و کمان. شکارچیان پیر و جوان و در ملیّت‌های گوناگون ایرانی، فرنگی، عرب و هندی ترسیم شده‌اند. ب) کاشی‌کاری‌های با مضمون ادبی و اساطیری که برگرفته از شاهنامۀ فردوسی (احتمالاً نبرد گرشاسپ با اژدها) و یا هفت پیکر نظامی (دیدار خسرو و شیرین و بهرام و فتنۀ کنیز) هستند. صحنۀ شکار با اسبی بالدار و اژدهایی بالدار با سر شیر نیز به جهان اسطوره‌ای تعلق دارند. د) کاشی‌کاری‌های منظره‌پردازانۀ اروپایی که هرچند اندک، کوچک و محدود هستند ولی کماکان نشان می‌دهند که نقاشی‌های کارت‌پستالی و تأثیر آنها بر هنر کاشی‌کاری همچنان در این دوران نیز زنده و قدرتمند بوده است. این دسته از کاشی‌کاری‌ها، فاقد جنبۀ روایی مانند دو نمونۀ پشین هستند.

کلمات کليدي: بازار وکیل، کاشی‌کاری، شکار، اسطوره، طبیعت، سیمای معبر


اسدپور، علی (1396). "تحليل کاشي‌کاري‌هاي منظره‌پردازانه‌ در نماسازي دوران پهلوي اول (محور منتهي به ورودي کنوني بازار وکيل شيراز) "پنجمين کنفرانس ملي پژوهشهاي کاربردي در مهندسي عمران، معماري و مديريت شهري، دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی (13 و 14 دیماه 1396).


 

پیوست ها:
دانلود این فایل (Asadpour-Final.pdf)اصل مقاله[Download ]3259 kB
پرینت

Re-designing Urban Stream Landscape by Investigating the Citizens’ Preference Matrix

نوشته شده توسط علی اسدپور on . Posted in Articles-UL

 Re-designing Urban Stream Landscape by Investigating the Citizens’ Preference Matrix

Ali Asadpour

Faculty of Architecture & Environmental Design, Shiraz University of Arts, Iran


 Abstract
In addition to the ecological concerns, public preferences and social perceptions are important subjects in urban stream redevelopment. There are few studies addressing public concerns in Middle East nations, such as Iran. This study took The Khoshk River (in local language means Dry River) in Shiraz metropolitan area, Iran, as an object to do some comprehensive evaluation of its natural and built environment by questioner survey. Random sampling method have been used and totally 474 citizens participated in the study. They had been asked to choose the river scape preference according to Kaplan's’ environmental matrix (coherence, legibility, complexity & mystery) in Likert scale. The variable ‘naturalness’ added to the mentioned matrix as a proposal. Findings analyzed by SPSS (Version 19). Results show that there is a significant correlation between naturalness and ‘coherence’, ‘complexity’, ‘legibility’ and ‘mystery’ preference named in order of importance and relationships. It means that, naturalness as a preference variable has a grater correlation with ‘immediate’ variables (named coherence and complexity) than inferred ones (named legibility and mystery). The paper, suggests that naturalness could be added to preference matrix of urban streams. Furthermore, the results confirm the gaps between public perceptions and purpose of city governments in naturalizing the river scape. Strategies are also being proposed to redesign the landscape of the river.

Keywords Preference Matrix, Urban Stream, Landscape, Naturalness, Khoshk River


Asadpour, Ali (2017). Re-designing Urban Stream Landscape by Investigating the Citizens’ Preference Matrix,  Journal of Civil Engineering and Architecture, 5(4): 152-160, DOI: 10.13189/cea.2017.050404


پیوست ها:
دانلود این فایل (CEA4-14810138.pdf)Download[Urban stream landscape]1078 kB
پرینت

کاربست شاخص‌های ادراک اجتماعی در بازآفرینی منظر رودخانه‌‌های شهری (نمونه موردی رودخانه خشک شیراز)

نوشته شده توسط علی اسدپور on . Posted in Articles-UL

کاربست شاخص‌های

 ادراک اجتماعی در بازآفرینی منظر رودخانههای شهری

 (نمونه موردی رودخانه خشک شیراز)

علی اسدپور** (دکتری معماری منظر از دانشگاه علم و صنعت ایران، استادیار دانشگاه هنر شیراز)

فرهنگ مظفر (دانشیار دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت ایران)

محسن فیضی (استاد دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت ایران)

مصطفی بهزادفر  (استاد دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت ایران)

 

چکیده

 

زمینه و هدف:بنا به تعریف، منظر شهری ساختاری طبیعی است که در قرارگاهی شهری واقع شده است و پژوهش در زمینه ادراک اجتماعی به معنای پژوهش در ارزشهای شکننده‌ای است که منظر به عنوان نمود و ابزار انتقال آن در یک جامعه عمل می‌نماید. از این حیث برخلاف مرمت منظر که رویکردی اغلب اکولوژیکی دارد، موضوع کمتر پرداخته شده‌ای در بازآفرینی رودخانه‌های شهری است. رودخانه خشک شیراز از لبه‌های طبیعی و تاریخی شهر است که به سبب فقدان آب کافی، مداخلات کالبدی فراوان، آثار تاریخی و مذهبی ارزشمند در مسیر خود، به نماد و بخشی از هویت طبیعی شهر بدل شده است. هدف این پژوهش شناسایی مولفه‌های ادراک اجتماعی در منظر این رودخانه مبتنی بر الگوی پیشنهادی تحلیلی خاص این نوشتار است که در نهایت به تبیین شیوه‌ای از فرایند بازآفرینی منظر رودخانه‌های شهری منتج می‌شود که بر اساس مولفه‌ها و شاخص‌های ادراک اجتماعی پایه‌گذاری شده است.