پرینت

تحلیلی انتقادی بر شرح مجموعه باغهای شمالی شیراز ‏ به روایت ویلیام اوزلی (12-1810)‏

نوشته شده توسط علی اسدپور on . Posted in Articles-UL

 

چکیده

مجموعه باغهای شمالی شیراز به همراه محوری که به تنگ الله اکبر منتهی می­ شود، بخش مهمی از هویت تاریخی و منظرین شهر را در طول تاریخ شکل داده­ اند. با وجود اطلاعاتی که در این زمینه توسط سیاحان خارجی و نویسندگان داخلی تهیه شده است، خلاءهایی در دانسته­ های موجود وجود دارد که بیشتر به زمان صفوی و آغاز قاجاری باز می­ گردد. ویلیام اوزلی، ایران­شناس انگلیسی است که در اوایل سلطنت فتحعلی شاه قاجار به شیراز سفر کرده و نتایج آن را در سفرنامه­ ای منتشر نموده است. در این نوشتار توصیفات و تصاویر ترسیمی توسط او مستقیماً از منبع اصلی به فارسی برگردانده و با استفاده از راهبرد تفسیری- تاریخی با رویکری انتقادی مورد تحلیل قرار گرفته است. اوزلی به توصیف باغ جهان­ نما، حافظیه، سعدیه، مصلی، باغ دلگشا، باغ قصر قاجار و باغ­ مزارهای هفت­ تنان و چهل­ تنان پرداخته و در مجموع 5 تصویر از این بخش تهیه نموده است. بررسی ماهیت توصیفات و تحلیل تصاویر نشان می­ دهند که سیر تخریب و نابودی مجموعه باغهای شمالی شیراز که قبل از روی کار آمدن زندیه آغاز و در زمان آنها متوقف شده بود، مجدداً در اوایل دوره قاجاریه به شدت آغاز شده است. توصیفات او مختصر و بیشتر متوجه موقعیت مکانی و رویدادها است که ناشی از علایق ادبی و پیشینه نسخه­­ شناسی او است. تصاویر ترسیمی نیز تحت تاثیر رسالت سیاسی اوزلی به موقعیت مکانی و توپولوژیک عناصر معطوف بوده و در مقایسه با سایر جهانگردان کلی­ تر و محدودتر است.

 واژگان کلیدی: اوزلی، باغهای شیراز، حافظیه، هفت­ تنان، باغ جهان­ نما، تصاویر تاریخی

پرینت

الگوهای بازنمایی فضای شهری ‏ در منظره پردازی کاشیکاری های کاخ گلستان

نوشته شده توسط علی اسدپور on . Posted in Articles-UL


چکیده

            طرح­ها و نقوش کاشی­کاری در هر دوره منبعث از مبانی فکری- ارزشی زمان خود بوده است. مجموعه کاخ گلستان گنجینه­ ای ارزشمند و بدیع از انواع نقوش کاشی­ نگاری است که گستره متنوعی از مضامین را دربردارد. از مهمترین مضامین موجود در این کاشی­کاری­ ها، دورنماهای شهری و معماری هستند که بخش مهمی از تصاویر را به خود اختصاص داده است. شیوه­ ها و الگوهای بازنمایی فضاهای شهری در این آثار کمتر به عنوان یک موضوع مستقل مورد بررسی و تحلیل قرار گرفته است که در این نوشتار بدان پرداخته می­ شود. پژوهش حاضر از راهبردهای ترکیبی، شامل مطالعات کتابخانه­ای و میدانی استفاده می­ نماید. در مجموع 63 تصویر از کاشی­ نگاری­ های منظره­ پردازانه در نمای خارجی مجموعه بناهای کاخ گلستان به شیوه پیمایشی تهیه شده و مورد مطالعه قرار گرفته است. از این میان 6 تصویر واجد ویژگی­ های فضای شهری تشخیص داده شدند. الگوهای بازنمایی فضای شهری در این نقوش در 3 دسته مورد تحلیل قرار گرفته است؛ الف) ویژگی­ های کالبدی- فضایی این تصاویر نشان دهنده حضور میدان محصور و بسته با شاخص بصری در یک ضلع و خیابانهای طویل با نشانه­ های قابل تمیز در تصاویر هستند که آبنماهایی نیز در مرکز خود دارند. ب) ویژگی­ های بصری- ادراکی تصاویر نشان دهنده استفاده از قابهای بیضی شکل عمودی، پرسپکتیوهای یک نقطه­ ای مرکزی و تلاش برای حفظ تقارن نسبی و تعادل در ساماندهی عناصر تصویر می­ باشد. د) ویژگی­های عملکردی- فعالیتی تصاویر بیانگر ماهیت تفرجی و گردشی این فضاها بوده که اغلب توسط حضور مردم به صورت گروه­ های دو نفره خود را نشان می­ دهد.

 واژگان کلیدی: فضای شهری، کاشی­کاری، منظره پردازی، هنر قاجاری، کاخ گلستان

پرینت

Restoration strategies of naghsh-e-jahan square to achieve social sustainability based on users visions

نوشته شده توسط علی اسدپور on . Posted in Articles-UL

Abstract

 

 Naghsh-e-Jahan Square is a trace of worthwhile squares in Iran. While this square has the capability to serve as a clear evidence of sustainability in Isfahan where it locates, its unique role as a famous square has been neglected today in the urban policies and managements and responding to variant needs of modern human and providing his comfort by creating functional flexibility has been ignored in it. To achieve the goal in defining the criteria for reviving the public cityscape of Naghsh-e-Jahan square, this paper will first study the concepts of social sustainability and public cityscape and then, tries to review its past and present conditions in order to adapt it with the needs of modern human and at the same time, restore its quality of public space. In the present research, descriptive procedure with case study had been used. People’s priorities have been asset by statistical questionnaires consists of 10 questions. Questionnaires filled out by both locals (n=70) & tourists (n=35) in 2009. According to the criteria research and the results of questionnaires, socio-cultural & physical design recommendations are suggested for the future planning and designs in the square.

Keywords: Public cityscape, social sustainability, square, historical sites, Naghsh-e-Jahan Square 

  

پرینت

الگوهاي پايداري در معماري كويري ايران

نوشته شده توسط علی اسدپور on . Posted in Articles-UL

 

چكيده:
امروزه، زيست و توسعة پايدار، امروزه در محافل علمي جهان همواره مورد بحث و كاوش بوده و دربارة آن نظرياتي متفاوت از ابعاد گوناگون ارئه گرديده است. قطعاً حفظ منابع طبيعي خدادادي، عدم آلودگي محيط زيست، حداقل مصرف انرژي هاي فسيلي و هم زيستي با شرايط طبيعي و اقليمي از طريق تدابير شهرسازي و معماري از موارد مهم در طراحي و ساخت مجتمع هاي زيستي است و بايد از جانب طراحان و مجريان مورد توجه و اجرا قرار گيرد. معماري كويري ايران حاوي بسياري ويژگي هاي منحصربه فرد است كه ضمن توجه به نيازهاي زيبايي شناختي، با ظرفيت هاي طبيعي و زيست بومي بستر خود نيز منطبق است. در واقع اين معماري نه تنها از كيفيت هاي محيط طبيعي خود نكاسته، بلكه ماهيت آن را نيز ارتقاء بخشيده است. فنون به كار رفته در اين معماري بسياري از مفاهيم نوين در عرصه معماري پايدار را در بر مي گيرد كه در اين مقاله به آن پرداخته شده است.

پرینت

فضاهای شهری و هویت فرهنگی

نوشته شده توسط علی اسدپور on . Posted in Articles-UL

چكيده :
فرهنگ، مجموعه اي از كردارها ، باورها، هنرها، عقايد و ساير يافته هاي اجتماعي است كه از طريق جامعه به ارث رسيده و بافت زندگي ما را مي سازد. فرد انساني در درون آن زاده مي شود و سرانجام آن چيزي را دارا مي گردد که هويت فرهنگي نام دارد.  « هويت فرهنگي » آن دست از ويژگي هايي است كه ما را از ديگران متمايز مي كند و در عين حال وجه تشابه با انسان هايي است كه از جهاتي با ما همسانند. هويت فرهنگي پديده اي ديالكتيكي، چند بعدي، داراي تداوم، تحول و پويايي است و بر چهار پاية، 1- زبان، 2- تاريخ، 3- هنر و 4- فلسفه و ايدئولوژي استوار است. محيط مصنوع نيز با تمام اجزا و ويژگي هايش بيانگر جهان بيني و فرهنگ بانيان آن است و از آنجا كه انسان بخشي از هويت خود را وامدار مكان است، نقش حياتي دارد. فضاهاي شهري به مثابة تبلور عيني مظاهر فرهنگي هر جامعه اي بايد در خدمت ارزش ها و هويت فرهنگي جامعه خود باشند و آن را تقويت كنند. چنين فضاهايي با :
الف) ساخت هاي كالبدي ( 1- زبان بياني، 2- تاريخ، 3- هنر، 4- مباني نظري )
ب) الگوهاي رفتاري – كاركردي ( 1- مشاركت مردم در طراحي و ساخت، 2- انعطاف پذيري )
منبعث از مختصات فرهنگي بستر خود مي توانند در اين مسير گام بردارند.