پرینت

ریخت‌شناسی منظر زیارتی شیراز باهدف تدوین راهبردهای گردشگری شهری

نوشته شده توسط علی اسدپور on . Posted in Articles-UL

ریخت‌شناسی منظر زیارتی شیراز باهدف تدوین راهبردهای گردشگری شهری

علی اسدپور

استادیار، دانشگاه هنر شیراز، فارس، ایران.

E-mail: این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

چكيده

شهر را میتوان به‌نوعی تبلور کالبدی «خاطرات جمعی» شهروندان در طی زمان دانست که نتیجه آن خوانایی شهر است و زیارتگاهها به‌عنوان یکی از مهم‌ترین مشخصههای شهر ایرانی در دوره اسلامی، نقش مهمی در خوانایی و خاطرات مردم از شهر داشته‌اند. عدم توجه به نقش این اماکن در برنامهریزی و توسعه شهری به معنی نادیده انگاشتن ظرفیت‌های بالقوه و بالفعل موجود تلقی میشود. منظر زیارتی به‌عنوان یکی از اجزاء اصلی منظر شهری شیراز نیازمند تحلیل کالبدی و معنایی است. تنوع این اماکن و ماهیت متنوع آن‌ها در شیراز امروز نیازمند تحلیلی است که از رویکردهای توصیفی- کالبدی فراتر رفته و نگرشی کیفی و معنایی را در پیش گیرد. روش این پژوهش ترکیبی شامل راهبرد کیفی و مورد پژوهی است. نتایج اولیه نشان می‌دهند که منظر زیارتی شیراز را میتوان در پنج دسته تقسیم بندی نمود. معیار این تقسیم بندی ویژگیهای مشترک معنایی هر گروه از زیارتگاههای شهر است که به‌عنوان مهم‌ترین وجه ذهنی آن اماکن باارزش شناخته میشود. این مناظر پنج‌گانه به ترتیب عبارت‌اند از منظر اول: اهل بیت، منظر دوم: اهل قبور، منظر سوم: اهل ادب و عرفان، منظر سوم: اهل زهد و انزوا و منظر چهارم: اهل رشادت و گمنامی. در نهایت راهبردهای ارتقای گردشگری شهری مبتنی بر تحلیل سوآت پایه‌گذاری شده و در قالب مؤلفه‌‌های چندگانۀ اجتماعی- فرهنگی، کالبدی- زیرساختی، آموزشی تعلیمی پیشنهاد می‌شود.

واژه‌هایکلیدي: منظر زیارتی، منظر ذهنی، شهر معاصر، زیارت، گردشگری

Morphology of Shiraz Pilgrimage Landscape with the aim of formulating urban tourism strategies

Ali Asadpour

Assistant Professor, Shiraz University of Arts, Fars, Iran.

 E-mail: این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

 

Abstract

The city can be regarded as a kind of crystallization of the "collective memories" of citizens over time, which results in the city's readability, and the shrines as one of the most important features of the Iranian city during the Islamic era have played an important role in the birth and memory of the people of the city. Failure to pay attention to the role of these places in urban planning and planning means to overlook the potential and actual capacities of the present. The pilgrimage landscape as one of the main components of the urban landscape of Shiraz requires a physical and semantic analysis. The diversity of these places and their diverse nature in Shiraz today requires an analysis that goes beyond descriptive-physical approaches and takes on qualitative and semantic attitudes. The method of this combined research includes a qualitative and case study strategy. The preliminary results show that the Shiraz pilgrimage landscape can be divided into five categories. The criterion for this division is the common denominator of each group of shrines in the city, which is considered to be the most important part of that valuable place. Finally, urban tourism promotion strategies are based on SWOT analysis and are proposed in the form of multiple socio-cultural, physical-infrastructural, educational-pedagogical components.

Keywords: Pilgrimage Landscape, Mental Landscape, Contemporary City, Pilgrimage, Tourism

 
اسدپور، علی (1397). «ريخت‌شناسي منظر زيارتي شيراز با هدف تدوين راهبردهاي گردشگري شهري»، کنگره بين المللي معماري و شهرسازي معاصر پيشرو در کشورهاي اسلامي، دانشگاه فردوسی مشهد.
پیوست ها:
دانلود این فایل (Ali Asadpour-Final.pdf)اصل مقاله[Download ]1430 kB
پرینت

تصویر ذهنی کودکان از منظر خیابانهای شهری

نوشته شده توسط علی اسدپور on . Posted in Articles-UL

تصویر ذهنی کودکان از منظر خیابان‌های شهری

علی اسدپور*، استادیار دانشگاه هنر شیراز، فارس، ایران.

پریا برزگر،دانشجوی کارشناسی ارشدمعماری، مؤسسه آموزش عالی آپادانا، فارس، ایران.

نیلوفر کشاورزی،دانشجوی کارشناسی ارشد معماری، مؤسسه آموزش عالی آپادانا، فارس، ایران.

 

چکیده

 

خیابان به لحاظ ساختاری و محتوایی بخش مهمی از انتظام فضایی شهر را تشکیل می‌دهد. منظر خیابان همچون منظر شهری واجد ابعاد عینی و ذهنی است. از سویی کودکان که موضوع مهمی در مطالعات محیطی در چند دهه‌ی گذشته بوده‌اند، به سبب مقیاس ذهنی و جسمی متفاوتی که با بزرگ‌سالان دارند، تصویر ذهنی متفاوتی از خیابان خواهند داشت که موضوع پرداخته ‌شده‌ای نیست. بنابراین هدف این پژوهش شناسایی عوامل کالبدی (عناصر و اجزاء) و غیر کالبدی (رفتارها، رویدادها و خاطره‌ها) مؤثر در تصویر ذهنی کودکان 5 تا 7 سال از منظر خیابان‌های شهری شیراز است که این کار از نظر موضوع پژوهش (خیابان) و توجه به کودکان ایرانی در تحقیق نوآورانه است. روش‌شناسی این پژوهش مبتنی بر راهبردهای همبستگی و کیفی است. تصاویر ذهنی با تکنیک «نقشه‌های کروکی‌وار» (ترسیم کودکان) که از دسته روش‌های طراحی- ترسیمی (زایشی) هستند استخراج شده است. مزیت این روش همانا فراهم آوردن زمینه‌ای برای بیان‌های غیر کلامی است که کودکان را فعال و خلاق می‌نماید. در مجموع 118 نقاشی با این روش گردآمده که ضمن تحلیل توصیفی آماری به روش تحلیل عاملی اکتشافی نیز با نرم افزار SPSS نسخه 22 مورد واکاوی قرار گرفتند. ترسیم‌ها که با راهنمایی مربیان خوانش شدند، در بیشتر موارد خیابانی مستقیم را نشان می‌دهند. گونه‌شناسی عناصر کالبدی ساختار خیابان اولویت ترسیم خودرو، خط‌کشی خیابان و چراغ‌راهنما را نشان می‌دهد. از میان عناصر و عوامل طبیعی، خورشید و ابر بیشترین فراوانی را داشتند. ترسیم انسان بیش از انواع موجودات زنده بوده است. اغلب ساختمان‌های ترسیم‌شده نیز از گونه بلند‌مرتبه بودند. درکل میزان گوناگونی رنگ‌ها و جزئیات، اندک ارزیابی گردید و بیشترین اغراق در ترسیم به ترتیب از آنِ خودرو، چراغ راهنمایی و انسان بود. تحلیل عاملی سنجه‌ها در کل 6 عامل را در تشکیل تصویر ذهنی کودکان شناسایی نمودند که به ترتیب عبارتند از: «طبیعت و بازی»، «مقررات خیابان»، «طبیعت آسمان»، «ساختار خیابان»، «منظر شهر» و «ساختار تقاطع». در کل عواملی که به هندسه، ساختار و نظم حاکم بر خیابان مربوط بودند، بیشترین فراوانی را در تصویر ذهنی کودکان دارند. فقدان فعالیت‌های انتخابی و اجتماعی در ترسیم‌ها بیانگر ضعف خیابان‌های شهرهای کشور در تحقق رویدادها است که کاهش سرزندگی را در پی داشته است.

واژگان کلیدی: تصویر ذهنی، نقشه‌های کروکی‌وار، منظر خیابان‌، طبیعت و بازی، طبیعت آسمان


*نویسنده مسئول

 

 

پیوست ها:
دانلود این فایل (URBS_Volume 6_Issue 24_Pages 27-40.pdf)اصل مقاله[Download ]923 kB
پرینت

تطبيق شاخص هاي پدافند غيرعامل با الزامات منشور حفاظت از نواحيِ شهريِ تاريخيِ واشنگتن (نمونه موردي: محله تاريخي فهادان يزد)

نوشته شده توسط علی اسدپور on . Posted in Articles-UL

 هاجر اسدپور1 ، علی اسدپور2
1. دانشجوی کارشناسی ارشد طراحی شهری، دانشگاه یزد، یزد، ایران.
2. دکتری معماری منظر، استادیار دانشگاه هنر شیراز، فارس، ایران.
این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید .i


پدافند غیرعامل با تأکید بر مدیریت پیش از بحران، مجموعه اقداماتی را نه تنها در مقابل حملات احتمالی بلکه در مقابل سوانح طبیعی، جهت کاهش آسیبپذیری دنبال میکند. از عوامل آسیبپذیری بافتهای تاریخی میتوان به کیفیت ابنیه، عرض کم معابرِ دسترسی و کمبود فضای باز مورد نیاز جهت اسکان و کمکرسانی در زمان وقوع حوادث اشاره کرد. محدوده بافت تاریخی یزد از محلات مختلفی شکل گرفته و محله فهادان اصلیترین محله قدیمی یزد با مساحت 114.3هکتار با 12زیرمحله در حدفاصل خیابانهای امام خمینی(ره)، قیام، سیدگل سرخ و فهادان واقع شده است. پژوهش پیش روی سعی دارد تا با تکیه بر اصول پدافند غیرعامل به تحلیل موارد اشاره شده در منشور حفاظت شهرها و مناطق شهری تاریخی(منشور واشنگتن) در این محله بپردازد. منشور واشنگتن که در سال 1987به تصویب رسیده است به تعریف اصول، اهداف، و روشهای ضروری برای حفاظت از شهرها و مناطق شهری تاریخی میپردازد. اطلاعات مورد نیاز جهت بررسی با مطالعات کتابخانهای و پیمایش میدانی جمعآوری شدهاند. روش پژوهش ترکیبی شامل راهبرد کیفی و مورد پژوهی است. در گام نخست مؤلفهها و شاخصهای پدافند غیر عامل در بافت تاریخی موجود محله فهادان مورد سنجش و ارزیابی قرار گرفته است و پس از آن معیارهای مورد نظر منشور واشنگتن در خصوص حفاظت از بافت تاریخی شهری نیز دستهبندی و با نتایج بخش پیشین مورد مقایسه قرار گرفتهاند. در این راستا راهبردهایی (تدافعی، تهاجمی، محافظهکارانه و رقابتی) جهت کاهش آسیبپذیری محله مطرح شده است. که اغلب راهبردها بعد کاربری، بعد از آن بعد کالبدی، ادراکی و دسترسی را پوشش میدهند. در انتها به این نتیجه میتوان رسید که برای حفاظت از محله فهادان بکارگیری اصول اشاره شده در منشور واشنگتن الزامی است لیکن این اصول در اغلب موارد با الزامات پدافند غیرعامل مغایرت ندارد صرفاً باید آنها را توأمان و موازی هم پیش برد تا علاوه بر حفاظت، بافت تاریخی در برابر بلایای غیرمترقبه نیز ایمن باشد. در بند مقاومسازی نباید هویّت بافت و الگوهای موجود آن دستخوش تغییر شود و صرفاً میتوان از کاربریهای مخروبه برای ایجاد فضاهای باز در بافت استفاده کرد و امکان تخریب در بافت وجود ندارد.

کلمات کلیدی: پدافند غیرعامل، حفاظت، محله فهادان، منشور واشنگتن، بافت تاریخی.


اسدپور، هاجر، اسدپور، علی (1396). «تطبيق شاخص هاي پدافند غيرعامل با الزامات منشور حفاظت از نواحيِ شهريِ تاريخيِ واشنگتن (نمونه موردي: محله تاريخي فهادان يزد)»، سومين همايش ملي پدافند غيرعامل در عمران، معماري و توسعه شهري پايدار، دانشگاه شیراز (25 و 26 مهر ماه 1396).


پیوست ها:
دانلود این فایل (HN10100430025_FT_170731111339.pdf)اصل مقاله[Download ]1152 kB
پرینت

تحلیل کاشی‌کاری‌های منظره‌پردازانه‌ در نماسازی دورۀ پهلوی اول (محور منتهی به ورودی کنونی بازار وکیل شیراز)

نوشته شده توسط علی اسدپور on . Posted in Articles-UL

تحلیل کاشی‌کاری‌های منظره‌پردازانه‌ در نماسازی دورۀ پهلوی اول

(محور منتهی به ورودی کنونی بازار وکیل شیراز)

علی اسدپور

گروه معماری داخلی، استادیار دانشگاه هنر شیراز، فارس، ایران.

نویسنده مسئول: این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

خلاصه

معماری و تزئینات وابسته به آن در سیمای معابر ساخته شده در اوایل دوران پهلوی اول همچنان به نیای قاجاری خود وابستگی‌هایی داشته‌اند. این موضوع در مداخلاتی که در سال‌ 1314 یا 1315 در محدودۀ بازار وکیل شیراز رخ داده نیز قابل مشاهده است که کمتر موضوع پرداخته شده‌ای است. پژوهش حاضر با روش کیفی در رویکردی توصیفی- تحلیلی به موضوع کاشی‌کاری‌های منظره‌پردازانه در معبر منتهی به ورودی کنونی بازار وکیل می‌پردازد. از این روی درپی شناخت عناصر ساختاری (ترکیب‌بندی) کاشی‌کاری‌های جدارۀ حدفاصل خیابان طالقانی تا ورودی کنونی بازار وکیل در دوره پهلوی اول است و به تحلیل و شناخت مضامین کاشی‌کاری‌های یاد شده می‌پردازد. نتایج حاصل نشان دادند که به طور کلی 3 دسته کاشی‌کاری منظره‌پردازانه در این محدوده قابل شناسایی هستند؛ الف) کاشی‌کاری‌های با مضمون شکار که بیشترین شمار مجالس نقش‌شده را شامل می‌شوند. شکار شیر، ببر، آهو، غزال، خرگوش با شکارچیانی به صورت پیاده یا سواره (اسب و فیل) و ابزارهایی مانند تفنگ، اسلحه کمری، نیزه و کمان. شکارچیان پیر و جوان و در ملیّت‌های گوناگون ایرانی، فرنگی، عرب و هندی ترسیم شده‌اند. ب) کاشی‌کاری‌های با مضمون ادبی و اساطیری که برگرفته از شاهنامۀ فردوسی (احتمالاً نبرد گرشاسپ با اژدها) و یا هفت پیکر نظامی (دیدار خسرو و شیرین و بهرام و فتنۀ کنیز) هستند. صحنۀ شکار با اسبی بالدار و اژدهایی بالدار با سر شیر نیز به جهان اسطوره‌ای تعلق دارند. د) کاشی‌کاری‌های منظره‌پردازانۀ اروپایی که هرچند اندک، کوچک و محدود هستند ولی کماکان نشان می‌دهند که نقاشی‌های کارت‌پستالی و تأثیر آنها بر هنر کاشی‌کاری همچنان در این دوران نیز زنده و قدرتمند بوده است. این دسته از کاشی‌کاری‌ها، فاقد جنبۀ روایی مانند دو نمونۀ پشین هستند.

کلمات کليدي: بازار وکیل، کاشی‌کاری، شکار، اسطوره، طبیعت، سیمای معبر


اسدپور، علی (1396). "تحليل کاشي‌کاري‌هاي منظره‌پردازانه‌ در نماسازي دوران پهلوي اول (محور منتهي به ورودي کنوني بازار وکيل شيراز) "پنجمين کنفرانس ملي پژوهشهاي کاربردي در مهندسي عمران، معماري و مديريت شهري، دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی (13 و 14 دیماه 1396).


 

پیوست ها:
دانلود این فایل (Asadpour-Final.pdf)اصل مقاله[Download ]3259 kB
پرینت

Re-designing Urban Stream Landscape by Investigating the Citizens’ Preference Matrix

نوشته شده توسط علی اسدپور on . Posted in Articles-UL

 Re-designing Urban Stream Landscape by Investigating the Citizens’ Preference Matrix

Ali Asadpour

Faculty of Architecture & Environmental Design, Shiraz University of Arts, Iran


 Abstract
In addition to the ecological concerns, public preferences and social perceptions are important subjects in urban stream redevelopment. There are few studies addressing public concerns in Middle East nations, such as Iran. This study took The Khoshk River (in local language means Dry River) in Shiraz metropolitan area, Iran, as an object to do some comprehensive evaluation of its natural and built environment by questioner survey. Random sampling method have been used and totally 474 citizens participated in the study. They had been asked to choose the river scape preference according to Kaplan's’ environmental matrix (coherence, legibility, complexity & mystery) in Likert scale. The variable ‘naturalness’ added to the mentioned matrix as a proposal. Findings analyzed by SPSS (Version 19). Results show that there is a significant correlation between naturalness and ‘coherence’, ‘complexity’, ‘legibility’ and ‘mystery’ preference named in order of importance and relationships. It means that, naturalness as a preference variable has a grater correlation with ‘immediate’ variables (named coherence and complexity) than inferred ones (named legibility and mystery). The paper, suggests that naturalness could be added to preference matrix of urban streams. Furthermore, the results confirm the gaps between public perceptions and purpose of city governments in naturalizing the river scape. Strategies are also being proposed to redesign the landscape of the river.

Keywords Preference Matrix, Urban Stream, Landscape, Naturalness, Khoshk River


Asadpour, Ali (2017). Re-designing Urban Stream Landscape by Investigating the Citizens’ Preference Matrix,  Journal of Civil Engineering and Architecture, 5(4): 152-160, DOI: 10.13189/cea.2017.050404


پیوست ها:
دانلود این فایل (CEA4-14810138.pdf)Download[Urban stream landscape]1078 kB